‘BAĞIRMIŞ, ÇAĞIRMIŞ, ARKADAŞLARI TEHDİT ETMİŞ’

Olayın ardından gazetecilerle bir araya gelen Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan, bir süredir yoğun şekilde tehditler aldığını ifade ederek, “Saat 11.30 sıralarında ben belediyenin hizmet binasındaki makam odasındayken belediyedeki makam odama bir şahıs gelmiş. Bağırmış, çağırmış. Arkadaşları tehdit etmiş. Beni aramış. Sonra polis tarafından gözaltına alınmış. Bir süredir bana yönelik tehditler arttı. Özellikle PKK ve onun uzantıları tarafından çok yoğun tehditler alıyorum. Bundan dolayı da sağ olsunlar Sayın Emniyet Müdürümüzün talimatıyla, benim bilgim dahilinde ve haricinde özel olarak korunuyorum. Orada polisin bulunması, yani tesadüf değildi. Bu tehditlerin sonucuydu” dedi.

‘15 DAKİKA ÖNCE GELSEYDİM, BELKİ ARANIZDA OLMAYACAKTIM’

Başkan Özcan, emniyetin ve savcılığın olayın tüm detaylarını ortaya çıkaracağına inandığını ifade ederek, “Bugün yaşanan olayla ilgili emniyet gerekli çalışmaları yapıyor. Emniyet ve savcılık gereken bilgilendirmeleri bizlere yapacaktır. Ama dediğim gibi artık yeter demek istiyorum. Allah bir can vermiş ne zaman alacağı belli değil. Bugün 15 dakika önce gelseydim belki aranızda olmayacaktım, belki yaralı olacaktım. Bunlar da çok önemli değil ama burada çalışan 500 tane insan var” diye konuştu.

6 yaşındayken 29 yaşındaki bir adamla evlendirilen H.K.G. ile ilgili Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık’tan bir açıklama gelmişti. Bakan Yanık’ın sözlerinin satır başları şöyleydi:

“Şu an itibarıyla sanıklar soruşturma aşamasında şüpheliler üzerinden bakanlığımıza yönelik sadece bakanlığımıza değil ama siyaset etme biçimi olarak bir haksız saldırı söz konusu. Daha önceki beyanlarımda da açık bir biçimde ifade ettim. Kadına yönelik şiddet, çocuk istismarları, kadınların istismarı gibi meseleler hepimizin ortak meselesidir. Meseleye siyasi kimliklerimizden, tercihlerimizden bağımsız olarak sahip çıkmamız gerekiyor. Biz mağdura barınma, korunma anlamında verdiğimiz desteği hukuksal olarak vereceğiz, davanın bir tarafıyız. Mağdur bize korunma, bakım hizmeti için sevk ediliyor. Kadın konuk evlerimizin varlık sebebi şiddet yada istismar mağduru olduğunu iddia edenin talebi varsa alıp onun korunmasını sağlamaktır.

“DAVANIN TARAFIYIZ, TAKİP EDECEĞİZ”

Bunu gizlilik kuralı gereği açıklamam mümkün değil ama şunu daha önce ifade etmiştim prensipte özellikle altını çizmek istiyorum mağdurun bizden korunma, barınma, gizliliğin sağlanması konusunda talebi olursa her türlü desteği veririz. Hukuksal süreci biz zaten davanın tarafıyız, takip edeceğiz. Ayrıca 2012 yılında mağdurun bir hastaneye müracaatıyla başlayan ardından takipsiz kalan süreç hakkında kemik yaşı tespitiyle alakalı Sağlık Bakanlığı’mız soruşturma başlattı. Adalet Bakanlığı’mız soruşturma başlattı. Mağdurun bir taraf olduğu hukuksal süreçleri bundan sonra biz de takip edeceğiz. Gazeteci arkadaşlarımıza ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Konunun bir farkındalığı tetiklemek anlamında haberleştirmeleri çok önemli ancak bu konu dava açıldıktan sonra haber oldu. Zaten 2 senedir takip ettiğimiz bir süreç ve bir dava konusu olmuş. Bu anlamda bakanlığımız özelinde baktığımızda her türlü desteği, katkıyı sağladığımız mağdurun kendisinin hukuksal olarak vekaletname ile takip ettirdiği bizim de kanunen dahil olacağımız noktada aynı gün dahil olduğumuz bir süreçten bahsediyoruz.

‘TUTUKLU YARGILAMA TALEBİNDE BULUNDUK’

Tutuklu yargılama yargılanma önlemlerindendir mahkemelerin takdir yetkisi vardır ancak bu olay Türk ceza kanununda katalog suçlardan yani tutuklanması gereken, teşvik edildiği suçlardan birisidir. Zaten böyle olduğu için biz de tutuklu yargılama talebinde bulunduk. Soruşturmanın önceki evreleriyle alakalı değerlendirme yapmayacağım. Bundan sonraki aşamalarda suçun tanımlanış biçimi, oluş biçimi ve mağdurun hukukunun korunması noktasında biz TCK’dan 6292 sayılı kanundan kaynaklı bütün yetkilerimizi mağdur lehine kullanacağız. Çok yakından dikkatle takip ettiğimiz bir dava. Her türlü mevzuattan aldığımız yetkiyi bu davada kullanacağız.

“GÖZÜNÜN YAŞINA BAKILMAZ”

Vakfın incelenmesi İçişleri Bakanlığı’nın, çocukları sorumlulukları Milli Eğitim Bakanlığımızın ağırlıklı olarak. Bu vakıf yada herhangi başka vakıf her kim olursa olsun, başkanı yöneticisi, hiç önemli değil. Kim olursa olsun çocukların istismarı, şiddete uğraması, bu ve benzeri eylemin tarafı ise hiç gözünün yaşına bakılmaz. Hiçbir şekilde inzibati işlemin, hukuksal yaptırımın eksik kalmayacağını açık bir biçimde söylüyorum.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in daveti üzerine zirveye özel konuk olarak zirveye katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün bir dizi önemli görüşme gerçekleştirdi.

Rusya Devlet Başkanı Putin, İran Cumhurbaşkanı Reisi, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ve Belarus Cumhurbaşkanı Lukaşenko ile ‘Ebedî Şehir’ kompleksinde bir araya gelen Erdoğan, bugün de kritik görüşmeler gerçekleştirdi.

ERDOĞAN-PUTİN ZİRVESİ

Bugün erken saatlerde Çin Devlet Başkanı ile görüşme gerçekleştiren Erdoğan, Rusya Devlet başkanı Putin ile bir araya geldi. Özellikle bu görüşme, dünyanın dört bir yanında merakla bekleniyordu.

PUTİN’DEN İLK AÇIKLAMA

Görüşmenin ardından Rus basınına yansıyan bilgilere göre; Putin Erdoğan’a tahıl anlaşmasındaki çabaları için teşekkür etti. Ayrıca Putin Erdoğan’a tahılın en fakir ülkelere gideceğini umduğunu belirtti. Putin açıklamasında, “Türkiye, Rusya’dan doğal gaz sevkiyatları için Avrupa da dahil en güvenilir rotalardan biri haline geldi, Türk Akım sorunsuz bir şekilde çalışıyor.” ifadelerini kullandığı belirtiliyor. Öte yandan Putin, “Rusya’dan Türkiye’ye gaz arzının dörtte birinin ödemesi ruble üzerinden gerçekleşecek” dedi.

“ERDOĞAN VE PUTİN’İN BATI’YA MESAJI”

Voice of America, Erdoğan ve Putin görüşmesinin Batı’ya mesaj niteliğinde olduğunu başlığa taşıdığı haberinde, “Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İş birliği Örgütü’nün toplantısına katılmak üzere perşembe günü Özbekistan’a gitti” ifadelerini kullandı.

Rus ve Çin liderliğindeki Şanghay İş birliği Örgütü’nün, bazı eleştirmenler tarafından Batı karşıtı bir ittifak olarak adlandırıldığını yazan Voice of America, Putin ile Erdoğan arasında cuma günkü görüşmelerin ticarete odaklanmasının beklendiğini yazdı.

Haberde, Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nden Maria Shagina’nın yorumuna yer verildi. Buna göre, Batılı ülkelerin Moskova’ya yaptırımları sıkılaştırmaya çalışırken, Erdoğan’ın Putin için giderek daha önemli hale geldiği ifade edildi.

Rusya’nın burada iyi arkadaşları tükeniyor. Dönebilecekleri Çin, Hindistan var, ancak Pekin’in (ve) Yeni Delhi’nin ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalma iştahının olacağı manevra alanı orada değil.

Haberde, Erdoğan’ın önümüzdeki hafta New York’ta yapılacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun oturum aralarında ABD Başkanı Joe Biden ile görüşebileceği de ifade edildi.

“RUSYA’NIN KAYIPLARI, TÜRKİYE’NİN KAZANCI”

Al Jazeera ise, “Rusya’nın Ukrayna kayıpları Türkiye’nin kazancı” başlığını attığı bir analize sayfasında yer verdi. Carnegie Europe’da Misafir Akademisyen olarak görev yapan Dimitar Bechev imzasını taşıyan makalede, “Kremlin savaşta çıkmaza girerken Türkiye, Moskova’nın pahasına nüfuzunu ustaca genişletiyor” ifadelerine yer verildi.

Bechev analizine, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçen ay Kırım Platformu Zirvesi’nde video bağlantısıyla yaptığı açıklama ile başladı:

Kırım’ın ayrılmaz bir parçası olduğu Ukrayna’ya dönüşü, özünde uluslararası hukukun bir gereğidir.

“KARMAŞIK BİR DENGEDEN DAHA FAZLASI”

Haber şu ifadelerle devam etti:

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen ay Kırım Platformu Zirvesi’nde video bağlantısıyla yaptığı bu çarpıcı açıklama, Türk-Rus ilişkilerini yakından takip eden hiç kimseyi şaşırtmazdı. Yine de bu, Erdoğan’ın Ukrayna egemenliğine verdiği destek ile Rusya’ya karşı yaptırımlara katılmayı reddetmesi arasındaki karmaşık dengeden daha fazlasının kanıtıydı. Kremlin’in Ukrayna’da çıkmaza girdiği bir dönemde, Türkiye’nin Rusya ile ilişkilerinde sınırları zorlamak istediği fırsatların bir göstergesiydi.

“İster Suriye’de ister Güney Kafkasya’da olsun, Moskova’nın etkisi gittikçe azalırken Ankara boşluğu doldurmaya hazırlanıyor” ifadelerinin kullanıldığı makalede, Türkiye’nin temmuz ayında Birleşmiş Milletler ‘in yardımıyla yaptığı anlaşma hatırlatıldı ve şu çarpıcı ifadelere yer verildi:

Anlaşmanın da gösterildiği gibi, Ukrayna tahıl gemilerinin Odesa’dan yola çıkması için Türkiye bir aracı rolü oynadı. Rusya ile ticari ilişkileri gelişiyor. Yine de Erdoğan, Kırım Tatarlarının vatanı Kırım da dahil olmak üzere Kiev’i desteklemekte tutarlı kaldı. Türkiye’nin Ukrayna silahlı kuvvetlerine Bayraktar insansız hava araçları tedariki, Ankara’nın Kiev’e askeri desteğin en güçlü sembolü olmaya devam ediyor.

Hindustan Times, zirveyi canlı olarak aktarıyor. Adım adım zirveyi izleyen gazete, son dakika olarak verdiği haberinde “Çin lideri Xi bölgesel zirve kapsamında Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşüyor” ifadelerini kullandı.

Farance 24 AFP’ye dayandırdığı haberinde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın cuma günkü programından bahsetti ve Xi ile Putin’le görüşeceğini yazdı.

ZİRVEYE DAMGA VURAN FOTOĞRAFCumhurbaşkanı Erdoğan Semerkant’ta!Haberi Görüntüle

Japan Times gazetesi, Putin, Xi’nin ‘endişelerine’ ve iş birliğinin sınırlarına onay verdi başlığını attığı haberle, Çin lideri Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in görüşmesini ön plana çıkardı ve Semerkant’ta gerçekleşen zirveyi anlattı.

Haberde, “Putin ve Xi, Çin, Rusya, Hindistan, Pakistan ve dört Orta Asya ülkesini içeren güvenlik odaklı bir kuruluş olan Şanghay İş birliği Örgütü’nün zirvesinin oturum aralarında bir araya geldi.” Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı hatırlatıldı ve Erdoğan’ın cuma günü Putin ile görüşme yapacağı aktarıldı.” Haberde Rus devlet televizyonunun izleyicilere seslenme şekli hatırlatıldı. Japan Times gazetesi, Rus televizyonunun toplanan liderlerin dünya nüfusunun yarısından fazlasını temsil ettiğini hatırlattığını yazdı ve Ukrayna’yı işgal eden Putin’in izole edildiği fikrini çürütmeyi amaçlayan bir mesaj verdiği ifade edildi.

HER LAFI MANŞET

“Savaşın en nihayetinde müzakere masasında sonuçlanacağına olan inancımı muhafaza ediyorum. Esasen Sayın Zelenskiy ve Guterres de bu hususta aynı fikirdeler. Tüm mesele, müzakere masasına giden en kısa ve adil yolu tespit etmektir” ifadelerini kullanan Erdoğan’ın her bir sözü, uluslararası medyada manşetlere taşındı.

İngiliz gazeesi Independent ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Rusya ve Ukrayna’ya barış için görüşmelere başlamaları yönünde yaptığı çağrıyı manşetine taşıdı. İngiltere merkezli bir diğer gazete Express ise, Türkiye ile Ukrayna arasında imza atılan anlaşmalara dikkati çekti.

‘AVRUPA GÜVENLİĞİNİN ARA BULUCUSU’

Rus medyasında da üçlü zirve manşetlere taşındı. Rusya merkezli Komsomolskaya Pravda, “Erdoğan bu savaş süresince Avrupa güvenliğinin ana ara bulucusu haline geldi” yorumunu yaptı.

‘ARA BULUCU OLABİLECEK TEK LİDER’

Moskovskiy Komsomolets gazetesi de Cumhurbaşkanı`nın Ukrayna ve Rusya arasında ara bulucu rolü oynayabilecek tek lider olduğunun altını çizdi.

Bir diğer Rus gazzetesi Moscow Times, “Rusya Harkov’u vururken, Zelenskiy Türk liderin ziyaretini övdü” ifadesini başlığına taşıdı. Haberde, Zelenskiy’nin “Türkiye Cumhurbaşkanı’nın Ukrayna ziyareti, böylesine güçlü bir ülkeden güçlü bir destek mesajıdır” ifadelerine yer verildi.

‘GÜÇLÜ BİR ÜLKEDEN GÜÇLÜ BİR DESTEK MESAJI’

Dört dilde yayın yapan Paris merkezli France 24, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Zaporijya ile ilgili “Yeni Çernobil olmasın” sözlerini başlığına tadığı haberde, savaşın sona ermesi için gösterdiği çabaya geniş yer verdi.

Bir diğer Fransız gazetesi olan Le Monde ise, “Erdoğan, Türkiye’nin Ukrayna’ya güçlü desteğini gösterdi” diyerek Lviv’deki üçlü zirveyi değerlendirdi.

İtalyan ANSA haber ajansı, haberinde Zelenskiy’nin “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ziyareti güçlü bir ülkenin verdiği güçlü bir destek mesajı” sözlerini manşete taşıdı.

‘UKRAYNALI DOSTLARIMIZIN YANINDAYIZ’

Al Jazeera ise, “Erdoğan ‘yeni bir Çernobil’ konusunda uyardı” başlıklı haberinde, “Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy ve BM başkanı Antonio Guterres ile Perşembe günü yaptığı üçlü görüşmede Ukrayna’daki Zaporizhzhia santralinde devam eden çatışmaların ortasında ülkesinin “yeni bir Çernobil”den endişe duyduğunu söyledi” ifadelerine yer verdi. Haberde ayrıca, “Ukraynalı mevkidaşı Vladimir Zelenskiy ile görüşmesinin ardından Erdoğan, “Çözüm bulma çabalarımızı sürdürürken Ukraynalı dostlarımızın yanındayız” ifadelerini kullandı’ denildi.

Al Jazeera ayrıca iki ülke arasında imzalanan anlaşmalara da dikkat çekti.

Al Jazeera muhabiri Resul Sardar, Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna arasındaki arabuluculuk çabalarının risk taşıdığını ve savaş devam ederse bir taraf seçmek zorunda kalacağından korktuğunu söylüyor.

Newsweek, “Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO ve Avrupa Birliği’ni Rusya’ya karşı sert bir şekilde karşı karşıya getiren savaşta, en muhtemel barışçı olarak Ukrayna’ya gitti” ifadelerini kullandı. Haberde, Erdoğan’ın bu ayın başında Soçi’yi ziyaret ettiği ve Putin’le de görüştüğü hatırlatıldı. Newsweek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın arabulu rolünün altını çizdiği haberde şu ifadelere yer verdi:

“Hem Ukrayna hem de Rusya’nın ihtiyaç duyduğu Erdoğan, şu an için savaşın sona ermesi pek mümkün görünmese de, olası bir ateşkeste kilit bir rol oynayabilir.”

Belarus merkezli Nexta televizyonu ise, “Erdoğan Ukrayna’nın yanında” diyerek görüşmenin ardından yapılan ortak basın toplantısından alıntılar yaptı.

“VE BİZ EVLENDİK”Eşiyle birlikte objektif karşısına geçen Yuhay, “Ve biz evlendik. Daha doğrusu nikah kıydık. Herkese kalbindeki güzellikleri yaşamasını diliyorum. Önemli olan ne yaşadığınız değil, kiminle yaşadığınız” açıklamasını yaptı.

Deyim Örnekleri ve Anlamları

Günlük hayatta sıklıkla kullandığımız deyimler Osmanlı döneminde ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte başka kültürlerden dilimize geçmiş olan birçok deyim de mevcuttur.

Açığa vurmak: Gizli, saklı bir şeyi herkese duyurmak, ortaya çıkarmak.”Yıllardır içinde sakladığı sırrı mahkemede açığa vurdu.”

Açık kalpli /yürekli: Samimî, içi temiz, içi dışı bir olan kimse. “Komşumuz kadar açık kalpli bir adam görmedim.”

Açık kapı bırakmak: Gerektiğinde bir konuya yeniden dönebilme imkânı bırakmak, kesip atmamak, ileriyi düşünerek ılımlı davranmak. “Bu kadar kesin konuşmayalım, açık kapı bırakalım da iyi düşünebilme fırsatları olsun.”

Açıkta kalmak (olmak): 1. İş ve görev bulamamak. 2. Yersiz yurtsuz kalmak. 3. kimilerinin elde ettikleri bir yarardan mahrum olmak. “Çoluk çocuk açıkta kaldılar fabrika kapanınca.”

Açık vermek: 1) Geliri, giderini karşılamamak. “Maaşımız yetmeyecek bu ay, galiba açık vereceğiz.”  2) Ortaya çıkmaması gereken şeyi farkında olmadan belli etmek. “Dikkat et de düşmanlarına açık verme.”

Ağzı laf yapmak: Güzel, inandırıcı söz söyleme yeteneği olmak. “Politikacı mı olacaksın, ağzın laf da yapmalı.”

Ağzına bir parmak bal çalmak: Amacına ulaşmak için birini tatlı sözlerle bir süre oyalamak, kandırmak; umut verip ikna ederek işini yaptırmak. “Öyle bir insan ki ağzına bir parmak bal çal, sonra her istediğini yaptır.”

Akşamdan kavur, sabaha savur: Kazandığını günü gününe harcayan, har vurup harman savuran, savruk kimselerin durumunu anlatmak için kullanılır.

Akşamı iple çekmek: Gecenin olmasını sabırsızlıkla beklemek. “Ne güzel bir ziyaret olacak. Akşamı iple çekiyorum.”

Altı kaval, üstü şeşhane /Şişhane: Daha çok giyim için “altı, üstüne; bir parçası öbür parçasına uymaz.” anlamında kullanılır. “Çabuk çıkar şu üzerindeki altı kaval üstü şeşhane elbiseyi, yoksa rezil olacaksın el âleme.”

Anasından doğduğuna pişman: 1) Üşengeç, çok tembel. 2) Canından bezmiş. “O işi yaptı ama anasından doğduğuna bin pişman.”

Bağrı yanık : Çok dertli, acılı (kimse).

Bahtına küsmek : İşlerin ters gitmesi yüzünden karamsar olmak; şansına küsmek, talihine küsmek.

Barut kokusu gelmek (burnuna) : Savaş ya da tehlikeli bir şey olacağını sezmek.

Bastığı yeri bilmemek: Sevinç, heyecan, vb. etkisiyle davranışlarını denetleyememek, şaşırmak, ne yaptığını bilememek.

Başı dertte (olmak) : Sıkıntılı, tehlikeli bir durum içinde (olmak).

Başı kabak: 1. Saçları dökülmüş. 2. Başında şapka, başörtüsü vb. olmayan.

Bir araba laf: Bir yığın gereksiz, yersiz söz.

Bohçasını koltuğuna vermek : Kovmak, defetmek, işine son vermek.

Burnu büyümek : Kendini büyük biri olarak görmeye başlamak; başkalarını beğenmemek.

Can evi: 1. Yürek. 2. En duyarlı bölge. “Onları can evlerinden vurmaya yemin etti.”

Cinleri başına toplamak: Öfkelenmek, kızmak, çok sinirlenmek. “Zorla cinleri başıma topladınız.”

Cevabı yapıştırmak: Karşısındakinin, beklemediği, ters, güç duruma düşürücü bir cevap vermek. “Öyle bir cevap yapıştırdı ki karşısındaki donakaldı.”

Çam yarması: İri gövdeli insan.

Çekeceği olmak: Çok acı çekeceği, sıkıntıya gireceği bir iş ya da durumla karşılaşacağı sezilir olmak. “Öyle anlaşılıyor ki bu çavuştan çekeceğimiz var.”

Çiçeği burnunda: Çok taze, yeni koparılmış. “Çiçeği burnunda bir haber getirmek için yarışa girdi muhabirler.”

Çoluk çocuğa karışmak: Evlenip, çocukları dünyaya gelip, onlarla uğraşır olmak. “Vay canına! Daha dünkü çocuktu, bugün çoluk çocuğa karışmış! Zaman ne çabuk da geçiyor.”

Dallanıp budaklanmak: Genişleyip yayılmak, gittikçe büyüyerek karışık bir durum almak. “İşi dallandırıp budaklandırmada üstüne yok hani!”

Dara getirmek: Aceleye getirmek, gerektiği gibi zaman ayıramamak. “Biraz erken kalkalım da dara getirmeden yapalım işi, güzel olsun.”

Defe (tefe) koymak: Dedikodusunu yapmak, kınayan bir dille başkalarına anlatmak, alaya almak. “Sakın söyleme, yoksa bizi defe koyarlar.”

Dili açılmak: Herhangi bir sebepten dolayı konuşamayan kimse, birden konuşmaya başlamış olmak.“Dili açıldı çok şükür!”

Ekmeğini kazanmak: Geçimini temin edecek, ihtiyaçlarını karşılayacak parayı kazanmak. “Kaygılanma, ekmeğini kazanmasını bilir o.”

Eli hafif: İncitmeden, can yakmadan iş gören. “İğneyi Hatice hemşireye vurdurun eli hafiftir onun.”

Ensesi kalın: Parası çok, varlıklı, sözü geçer, ödeme gücü yüksek (kimse). “Neden şu ensesi kalın adamlardan yardım istemiyorsunuz.”

Eski hamam eski tas: Hiçbir şey değişmemiş, eski durumda kalmış. “Köy aynı, insanlar aynı, eski hamam eski tas.”

Et tırnak olmak: Sıkı bir ilişkiye girmek, birbirinden kopmamak.

Fener alayı: Bayram gecelerinde kalabalık halk topluluklarının, ellerinde fener veya meşalelerle şehri dolaşarak yaptıkları gösteri.

Fiskos etmek: Birilerinin bulunduğu bir yerde birkaç kişi gizlice ve alçak sesle konuşmak. “Utanmıyor musunuz bu kadar kişi içinde fiskos etmeye?”

Fütur getirmemek: Bezginlik getirmemek, umutsuzluğa düşmemek. “Sakın fütur getirme, göreceksin başaracağız.”

Gani gönüllü: Cömert, eli bol, vermekten kaçınmayan.“Gani gönüllü insanlara artık günümüzde pek rastlanmıyor.”

Gel gelelim: “Fakat, ama, ancak” ve “Ne çare ki..” anlamlarında kullanılır.“Gel gelelim onlara, daha teklifimizi kabul etmediler.”

Gönlü kara: Başkaları hakkında kötü düşünen, onların iyiliğini istemeyen.

Göz hapsine almak: Gözetlemek, bir şeyin üzerinden bakışlarını ayırmamak, birinin hiçbir davranışını gözden kaçırmamak. “Askerler, kaçak mahkûmun sığındığı evi bir saat kadar göz hapsine aldılar.”

Hacı ağa: Özellikle büyük kentlerde gereksiz yere çok para harcayan, taşralı bilgisiz zengin.“Ne bu israf! Hacı ağa mısın sen?”

Hakkını yemek: Birinin hakkı olan şeyi vermemek, onu kendisine maletmek.“Dürüst ol, milletin hakkını yeme, yoksa boğazında kalır.”

Halis muhlis: Saf, katışıksız, temiz, eksiksiz, içinde yabancı madde bulunmayan.“Halis muhlis bir zeytin yağı satarız biz.”

Halis muhlis: Saf, katışıksız, temiz, eksiksiz, içinde yabancı madde bulunmayan.“Halis muhlis bir zeytin yağı satarız biz.”

Har vurup harman savurmak: Hesapsızca, düşüncesizce harcamak; malını, parasını ölçüsüzce, bol bol harcayıp tüketmek.

Huyunu suyunu almak: Onun özelliklerini, davranışlarını ve karakterini yapısına geçirmek.

Hüsnükuruntu: İhtimalî bulunmadığı hâlde güzel bir şeyin olacağını sanma, hayal etme, buna kendini inandırma.

Iskartaya çıkarmak: İşi yaramaz, değersiz bularak bir yana atmak. “Beni hiç kimse ıskartaya çıkaramaz.”

Islah etmek: Hatası, yanlışı olan kimseyi yola getirmek, doğru olanı görmesini sağlamak. “Allah seni ıslah etsin, ne zaman düzeleceksin!”

İç gıcıklamak: 1. Huylandırmak. 2. İstek uyandırmak.

İflahını kesmek: Gücünü tamamen yok edip bir daha karşı koyamayacak, düzelemeyecek, iş yapamayacak duruma getirmek. “Ben adamın iflahını keserim, anladın mı?”

İpe un sermek: İstenilen işi yapmamak için birtakım bahaneler, sebepler ileri sürmek, güçlük çıkarmak, engeller göstermek.

İşi duman olmak: İşi ve durumu kötü olmak, berbat bir durumda bulunmak.

İzinden yürümek: Birine içten bağlanarak onun başladığı işi aynı anlayışla sürdürmek, fikirlerini ve hareketlerini aynen benimsemek.

Jeton düşmemek / takılmak : Söylenenleri, olup bitenleri anlayamamak.

Jetonu geç düşmek: Bir konuyu, sorunu ya da düşünceyi geç ve güç anlamak. “Jetonu geç düşüyor galiba, şaka yaptığımızı anlamadı hâlâ.”

Jurnal etmek: Biriyle ilgili, yetkili kimselere kötülemede bulunmak; yazılı, sözlü ihbarda bulunmak.

Kabuğuna çekilmek: Tek başına kalmak, dış dünya ile ilgisini kesmek, kimse ile görüşmemek. “Geçirdiği kazadan sonra iyice kabuğuna çekildi.”

Kağıt üzerinde kalmak: Yapılması kararlaştırıldığı halde uygulanmamak; konuşulan, kararlaştırılan yazıda kalmak. “O kadar yol yapımı, sulama kanalı hep kağıt üzerinde kaldı.”

Kelle götürür gibi: Gerekli olmayan bir acelecilikle, bir şey ulaştıracakmış gibi çok hızlı koşarak.

Kene gibi yapışmak: Yakasını bir türlü bırakmamak; istenmediği hâlde, çıkar sağladığı için birinin peşini bırakmamak. “Kene gibi yapışmıştı adamın yakasına, peşini bir türlü bırakmıyordu.”

Kızıl (kızılca) kıyamet kopmak: Bir meselede büyük, aşırı, gürültülü bir kavgaya yol açmak; yüksek sesli tartışma başlatmak. “Sizin bostanlara su vermeyeceğim deyince kızılca kıyamet koptu.”

Laf ebesi: Söyleyecek sözü bol olan, her söze karışan, herkese söz yetiştiren, çok konuşan. “Laf ebeliğini bırak da ne söyleyeceksen söyle!”

Leb demeden leblebiyi anlamak: Daha sözün başında ne demek istediğini anlamak, anlayışlı ve kavrayışlı olmak.

Lüpe konmak: Değerli bir şeyi bedavadan, emek sarf etmeden ele geçirmek.

Mahşer midillisi: Kısa boylu, fitneci kimse.

Mal bulmuş mağribi gibi: Büyük bir zenginliğe kavuşmuşcasına büyük sevinç ve coşku ile.

Mim koymak: 1. (Bir şey) unutulmaması için işaret koymak. 2. Önemli bularak üstünde durmak, dikkate almak, önemli şeyler arasında saymak. “Bu atasözüne bir mim koy, dedi öğretmenim.”

Mürekkebi kurumadan: Bir şeyin yazılmasından çok kısa bir süre sonra.

Ne akar ne kokar: Kimseye ne faydası ne de zararı dokunan pısırık, çekingen kimseler için kullanılır.

Nur topu: Gürbüz, sağlıklı, çok güzel ve temiz çocuklar için söylenir.

Nutku tutulmak: Korkudan, üzüntüden, heyecandan konuşamaz olmak. “Katili karşısında görünce nutku tutuldu.”

Oğul balı: 1. Evlât, evlâdın ana babaya yansıyan geliri. 2. Oğul arılarının yaptığı bal.

On parmağında on marifet: Çok hünerli, becerikli, ustalığı çok, elinden her iş gelir.

Oya koymak: Bir işin sonucunu belirlemek üzere oy verilmesini istemek, oylama yoluyla bir topluluğun görüşünü almak. “Bu görüşü oya koymayı teklif ediyorum, kabul edenler el kaldırsınlar.”

Ölmek var, dönmek yok: “Neye mal olursa olsun, iş sonuna kadar götürülecektir, yapılmasından kaçınılmayacaktır” anlamında kullanılır. “Özgürlük yolunda ölmek var, dönmek yok bize.”

Ömrüne bereket: “Var ol, sağ ol, ömrün uzun olsun” anlamında kullanılır.

Özü sözü bir: Düşünceleri, söyledikleri ve yaptıkları bir olan, ne düşünüyorsa onu söyleyen, içi dışı bir olan kimse. “Özü sözü bir olan insanlara rastlamak gittikçe zorlaşıyor.”

Pabuç pahalı: Girişilen işin tehlikeli olduğunu anlatmak için kullanılır. “Baktı ki pabuç pahalı, hemen geri döndü.”

Palas pandıras: Acele olarak, hazırlanmaya zaman bulamadan. “Palas pandıras evden çıkmak zorunda kaldık.”

Para sızdırmak: Kandırarak, zorlayarak birinden para almak. “Kabadayılar esnaftan az para sızdırmadılar.”

Postu kurtarmak: Can tehlikesini atlatmak, öldürülme tehlikesi olan yerden kaçıp kurtulmak. “Postu kurtardık çok şükür.”

Pösteki saymak: İçinden çıkılması zor ve anlamsız bir işle uğraşmak.

Pupa yelken: 1. Alabildiğince, hiçbir şeye bağımlı olmadan. 2. Yelkenler, arkadan esen rüzgarla şişmiş olarak, tam yolla. “Pupa yelken açıldık denize.”

Rest çekmek: 1. Kesin tavır almak, herhangi bir konuda son sözü söylemek. 2. Bir oyunda önündeki paranın tümünü ortaya koymak. “Öyle bir rest çekti ki görmeliydiniz.”

Rüzgar gelecek delikleri tıkamak: İstenmeyen bir duruma veya zarar gelebilecek bir gelişmeye karşı her türlü önlemi almak.

Saçı bitmedik (yetim): Doğalı çok olmamış, henüz yeni doğmuş çocuk (yetim). “Bu parada, saçı bitmedik yetimlerin de hakkı vardır.”

Sağır sultan bile duydu: İşitmedik kimse kalmadı, hemen herkes işitti, duymayan kalmadı. “Haklarında çıkan dedikoduyu sağır sultan bile duydu ama siz duymadınız öyle mi?”

Salkım saçak: Dağınık, düzensiz bir durumda; parçası bir yana ayrılmış.

Sıfırı tüketmek: 1. Elinde avucunda bir şey kalmamak, malı ve parayı bitirmek. 2. Gücü kalmamak. “Bu kadar düşüncesiz davranmasaydı sıfırı tüketmezdi.”

Sipsivri kalmak: Tek başına, çaresiz ortada kalmak. “Sipsivri kalakalmıştım, ne yapacağımı bilmiyordum.”

Süt liman olmak: Dingin, gürültüsüz, sakin olmak. “Ortalık bir anda süt liman olmuştu.”

Şeytan dürtmek: Durup dururken uygunsuz, kötü bir davranışta bulunmak. “Güzel güzel oynarken arkadaşına vurup kaçtı, şeytan dürttü herhalde.”

Şüphe kurdu: Kişinin içini kemiren, onu tedirgin eden kuşku. “Onu arkadaşlarıyla birlikte gönderdim ama yine de içimi bir şüphe kurdu kemirip duruyor.”

Tabanları kaldırmak: Çok hızlı yürümeye ya da çok hızlı koşarak kaçmaya başlamak. “Polislerin geldiğini görünce tabanları kaldırdı.”

Temel taşı: 1. Bir yapının temeline konan taş. 2. Bir şeye temel olan öğe, kişi, bir şeyin aslî unsuru, en güçlü dayanağı. “Bu şiir, onun şiir anlayışının temel taşıdır.”

Tokat aşketmek: Ansızın el içi ile vurmak.

Tut kelin perçeminden: Güç bir durumda çözümün zor olduğunu anlatmak için kullanılır.

Tüyü düzmek: Önceleri kötü olan kılık kıyafetini düzeltmek, iyi yaşama kavuşmuş gibi güzel giyinir olmak.

Ucunda bir şey olmak: Bir şeyde gizli bir amaç bulunmak. “Bu davranışının ucunda bir şey var ama anlayamadım.”

Ununu elemiş, eleğini asmış: Hayatta yapmak istediklerini yapmış, geri kalan ömrü süresince artık yapacak önemli bir işi kalmamış kimseler için söylenir.

Uzun uzadıya: Çok ayrıntılı olarak, en ince noktalarına inerek. “Meseleyi uzun uzadıya inceledik.”

Üste vermek: Fazladan ödeme yapmak. “Üste bir milyon verdiler ama bu arabayı değişmedim.”

Üvey evlât gibi tutmak (saymak) : Horlamak, haksızlık etmek, iyi davranmamak, küçümsemek. “Dokunma bana, beni hep üvey evlât gibi tuttun, ne zaman yaklaştıysam sana köşe bucak kaçtın benden.”

Üzüm üzüm üzülmek: Haddinden fazla, çok üzülmek. “Anneciği üzüm üzüm üzülüyor ama bir çare bulamıyordu.”

Vaktini almak: Epey zaman harcanmasını gerektirmek, başka bir işe ayrılmış zamanı tutmak. “Vaktini alıyorum ama başka çarem de yok.”

Varlık göstermek: Beğenilir bir iş yapmak; kendini kanıtlayacak, göze görünür bir görevini yerine getirmek; kendini göstermek. “Oynadığı ilk oyunda bir varlık gösteremedi.”

Vız gelmek (vız gelip tırıs gitmek): Hiç önemsememek, aldırış etmemek. “Onun sözleri vız gelir bana, önce kendine söz geçirsin.”

Vücudunu ortadan kaldırmak: Öldürmek. “Sabaha kadar adamın vücudunu ortadan kaldırın, yoksa başımıza çok iş açacak.”

Yâd etmek: Anmak, hatırlamak. “Seni her gün yad ederiz buralarda.”

Yağlı müşteri: Bol paralı, çok alışveriş yapan zengin alıcı. “İki üç yağlı müşterimiz de olmasa kapamak zorunda kalacağız bu dükkânı.”

Yahudi pazarlığı: Tarafların çıkarlarını düşünerek çekişe çekişe yaptıkları pazarlık. “Benimle Yahudi pazarlığı yapmaya kalkma lütfen.”

Yel yeperek yelken kürek: Telâş içinde, çok acele olarak, heyecanla.

Yıldızı sönmek: Ününü ve itibarını kaybetmek. “Yıldızının bu kadar çabuk söneceği kimin aklına gelirdi ki!”

Yükte hafif pahada ağır: Taşınması kolay, değerli eşya (altın, elmas gibi.)

Yüzü kasap süngeri ile silinmiş: Utanacak, sıkılacak, arlanacak yanı kalmamış; arsız.

Zehir zemberek: İnsanın içine işleyen, onurunu zedeleyen çok acı söz.

Zokayı yutmak: Aldatılıp zarara sokulmak.

Zülfüyâra dokunmak: İşle ilgili olanı, hatırlı ve güçlü kimseyi veya yüksek bir makamı kimi söz ve davranışlarla gücendirmek, darılmasına yol açmak. “Hayır geri duramam, zülfüyâra dokunsa da söyleyeceğim.”