Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in daveti üzerine zirveye özel konuk olarak zirveye katılan Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün bir dizi önemli görüşme gerçekleştirdi.

Rusya Devlet Başkanı Putin, İran Cumhurbaşkanı Reisi, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ve Belarus Cumhurbaşkanı Lukaşenko ile ‘Ebedî Şehir’ kompleksinde bir araya gelen Erdoğan, bugün de kritik görüşmeler gerçekleştirdi.

ERDOĞAN-PUTİN ZİRVESİ

Bugün erken saatlerde Çin Devlet Başkanı ile görüşme gerçekleştiren Erdoğan, Rusya Devlet başkanı Putin ile bir araya geldi. Özellikle bu görüşme, dünyanın dört bir yanında merakla bekleniyordu.

PUTİN’DEN İLK AÇIKLAMA

Görüşmenin ardından Rus basınına yansıyan bilgilere göre; Putin Erdoğan’a tahıl anlaşmasındaki çabaları için teşekkür etti. Ayrıca Putin Erdoğan’a tahılın en fakir ülkelere gideceğini umduğunu belirtti. Putin açıklamasında, “Türkiye, Rusya’dan doğal gaz sevkiyatları için Avrupa da dahil en güvenilir rotalardan biri haline geldi, Türk Akım sorunsuz bir şekilde çalışıyor.” ifadelerini kullandığı belirtiliyor. Öte yandan Putin, “Rusya’dan Türkiye’ye gaz arzının dörtte birinin ödemesi ruble üzerinden gerçekleşecek” dedi.

“ERDOĞAN VE PUTİN’İN BATI’YA MESAJI”

Voice of America, Erdoğan ve Putin görüşmesinin Batı’ya mesaj niteliğinde olduğunu başlığa taşıdığı haberinde, “Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Şanghay İş birliği Örgütü’nün toplantısına katılmak üzere perşembe günü Özbekistan’a gitti” ifadelerini kullandı.

Rus ve Çin liderliğindeki Şanghay İş birliği Örgütü’nün, bazı eleştirmenler tarafından Batı karşıtı bir ittifak olarak adlandırıldığını yazan Voice of America, Putin ile Erdoğan arasında cuma günkü görüşmelerin ticarete odaklanmasının beklendiğini yazdı.

Haberde, Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nden Maria Shagina’nın yorumuna yer verildi. Buna göre, Batılı ülkelerin Moskova’ya yaptırımları sıkılaştırmaya çalışırken, Erdoğan’ın Putin için giderek daha önemli hale geldiği ifade edildi.

Rusya’nın burada iyi arkadaşları tükeniyor. Dönebilecekleri Çin, Hindistan var, ancak Pekin’in (ve) Yeni Delhi’nin ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalma iştahının olacağı manevra alanı orada değil.

Haberde, Erdoğan’ın önümüzdeki hafta New York’ta yapılacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun oturum aralarında ABD Başkanı Joe Biden ile görüşebileceği de ifade edildi.

“RUSYA’NIN KAYIPLARI, TÜRKİYE’NİN KAZANCI”

Al Jazeera ise, “Rusya’nın Ukrayna kayıpları Türkiye’nin kazancı” başlığını attığı bir analize sayfasında yer verdi. Carnegie Europe’da Misafir Akademisyen olarak görev yapan Dimitar Bechev imzasını taşıyan makalede, “Kremlin savaşta çıkmaza girerken Türkiye, Moskova’nın pahasına nüfuzunu ustaca genişletiyor” ifadelerine yer verildi.

Bechev analizine, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçen ay Kırım Platformu Zirvesi’nde video bağlantısıyla yaptığı açıklama ile başladı:

Kırım’ın ayrılmaz bir parçası olduğu Ukrayna’ya dönüşü, özünde uluslararası hukukun bir gereğidir.

“KARMAŞIK BİR DENGEDEN DAHA FAZLASI”

Haber şu ifadelerle devam etti:

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen ay Kırım Platformu Zirvesi’nde video bağlantısıyla yaptığı bu çarpıcı açıklama, Türk-Rus ilişkilerini yakından takip eden hiç kimseyi şaşırtmazdı. Yine de bu, Erdoğan’ın Ukrayna egemenliğine verdiği destek ile Rusya’ya karşı yaptırımlara katılmayı reddetmesi arasındaki karmaşık dengeden daha fazlasının kanıtıydı. Kremlin’in Ukrayna’da çıkmaza girdiği bir dönemde, Türkiye’nin Rusya ile ilişkilerinde sınırları zorlamak istediği fırsatların bir göstergesiydi.

“İster Suriye’de ister Güney Kafkasya’da olsun, Moskova’nın etkisi gittikçe azalırken Ankara boşluğu doldurmaya hazırlanıyor” ifadelerinin kullanıldığı makalede, Türkiye’nin temmuz ayında Birleşmiş Milletler ‘in yardımıyla yaptığı anlaşma hatırlatıldı ve şu çarpıcı ifadelere yer verildi:

Anlaşmanın da gösterildiği gibi, Ukrayna tahıl gemilerinin Odesa’dan yola çıkması için Türkiye bir aracı rolü oynadı. Rusya ile ticari ilişkileri gelişiyor. Yine de Erdoğan, Kırım Tatarlarının vatanı Kırım da dahil olmak üzere Kiev’i desteklemekte tutarlı kaldı. Türkiye’nin Ukrayna silahlı kuvvetlerine Bayraktar insansız hava araçları tedariki, Ankara’nın Kiev’e askeri desteğin en güçlü sembolü olmaya devam ediyor.

Hindustan Times, zirveyi canlı olarak aktarıyor. Adım adım zirveyi izleyen gazete, son dakika olarak verdiği haberinde “Çin lideri Xi bölgesel zirve kapsamında Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşüyor” ifadelerini kullandı.

Farance 24 AFP’ye dayandırdığı haberinde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın cuma günkü programından bahsetti ve Xi ile Putin’le görüşeceğini yazdı.

ZİRVEYE DAMGA VURAN FOTOĞRAFCumhurbaşkanı Erdoğan Semerkant’ta!Haberi Görüntüle

Japan Times gazetesi, Putin, Xi’nin ‘endişelerine’ ve iş birliğinin sınırlarına onay verdi başlığını attığı haberle, Çin lideri Xi Jinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in görüşmesini ön plana çıkardı ve Semerkant’ta gerçekleşen zirveyi anlattı.

Haberde, “Putin ve Xi, Çin, Rusya, Hindistan, Pakistan ve dört Orta Asya ülkesini içeren güvenlik odaklı bir kuruluş olan Şanghay İş birliği Örgütü’nün zirvesinin oturum aralarında bir araya geldi.” Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı hatırlatıldı ve Erdoğan’ın cuma günü Putin ile görüşme yapacağı aktarıldı.” Haberde Rus devlet televizyonunun izleyicilere seslenme şekli hatırlatıldı. Japan Times gazetesi, Rus televizyonunun toplanan liderlerin dünya nüfusunun yarısından fazlasını temsil ettiğini hatırlattığını yazdı ve Ukrayna’yı işgal eden Putin’in izole edildiği fikrini çürütmeyi amaçlayan bir mesaj verdiği ifade edildi.

GAZETECİLERE SALDIRMAYA ÇALIŞTI

Emniyette işlemleri tamamlanan şüphelilerden kuşçu lakaplı E. G., görüntü alan basın mensuplarına tepki gösterdi. Kuşçu, iki kolundan tutan polis memurlarına karşın, ayaklarıyla tekme atmaya çalıştı, bu esnada da ayağından terliklerini etrafa savurdu. Yalın ayak ekip otosuna götürülen E. G.’ye bir polis memuru terliğini götürerek, ‘bu kimin’ diye sordu. E. G.’den ‘benim’ cevabını alan polis memuru, ‘al’ diyerek ekip otosu içerisine attı. Öfkeli E.G., polis memurunun bu davranışına da tepki gösterdi.

KUŞÇU KAFESE GERİ DÖNDÜ

Adliyeye sevk edilen 5 şüpheli de çıkarıldıkları mahkemece tutuklanıp cezaevine gönderildi. Şüphelilerden ‘Kuşçu’ lakaplı E.G.’nin yaklaşık 2 ay önce cezaevinden çıkıp çevresine ‘Kuşçu kafesten çıktı, özgürlüğüne kavuştu’ mesajını yaydığı ortaya çıkmıştı.

Haber Merkezi

Zirvede açıklamalarda bulunan ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Türkiye ile anlaşmadıkları bazı konular olduğunu söyleyerek, “Türkiye’yi yakın bir müttefik olarak tutmak ABD ve NATO’nun çıkarına” dedi.

Son dakika haberi: İncirlik’teki nükleer bombalarla ilgili flaş gelişme

Ankara ile yaşadıkları sorunların bir sır olmadığını söyleyen ABD Dışişleri Bakanı, Türkiye’nin değerli bir müttefik olduğuna vurgu yaparak, “NATO’da kalmak Ankara’nın da çıkarına” ifadesini kullandı.

Ankara ile yaşanan krizlerin çözümü için NATO’nun etkili bir araç olduğunu söyleyen Blinken, “Doğu Akdeniz’de gerginliği azaltma konusunda ne kadar etkili bir rol oynadığını gördük” dedi.

NATO’DAN S-400 AÇIKLAMASI: ENDİŞELİYİZ

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg ise, Türkiye konusunda bazı görüş ayrılıkları ve özellikle S-400 hava savunma sisteminin tedariki ve Doğu Akdeniz’deki gelişmeler konusunda endişeler bulunduğunu ifade etti. Kendisinin de Türk yetkililerle bu konuları ele aldığını belirten Stoltenberg, “NATO, müttefiklerin oturup sorunlarını konuşma ve çözüm bulmaya çalışmaları için önemli bir platform görevi üstleniyor” dedi. Stoltenberg, Türkiye ile Yunanistan arasında Doğu Akdeniz’de çatışmayı önlemek için kurulan mekanizmanın önemli olduğunu belirtti. Siyasi görüş ayrılıklarının üstesinden gelmek için güçlü kurumlara ihtiyaç olduğunu belirten Stoltenberg, “NATO, tüm görüş ayrılıklarına rağmen temel görevi olan ortak savunmayı sağlamayı başarıyor” değerlendirmesinde bulundu.

BIDEN YÖNETİMİ İLE İLK TEMAS

Blinken, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile yarın bir görüşme gerçekleştirecek. Bu görüşme, Biden yönetimi ile Ankara arasındaki ilk temas olacak.

Açıklamada, tarafların NATO’nun merkezde olmak üzere Avrupa ve Kuzey Amerika arasındaki transatlantik bağı teyit etmek için bir araya geldiğinin altı çizilirken, “NATO, ortak savunmamızın temelini oluşturmaktadır. Birlikte Washington Anlaşmasına olan ciddi bağlılığımızı ve 5. Madde’de belirtildiği üzere bir müttefiki hedef alan saldırının hepimize yapılmış sayılacağını teyit ederiz.” değerlendirmesinde bulunuldu.

NATO’nun tarih boyunca en güçlü müttefik olarak yaklaşık 1 milyar kişinin özgürlüğünü, toprak bütünlüğünü ve ortak değerlerini güvence altına aldığı vurgulanan açıklamada, “NATO, savunma ittifakı olarak hiçbir ülkeye tehdit teşkil etmez.” ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, NATO’nun daha tehlikeli ve öngörülemez bir güvenlik ortamına cevaben savunma ve caydırıcılık kabiliyetlerini ve duruşunu geliştirdiği kaydedilirken, bunun 7 yıldır üstü üste artan savunma harcamaları, daha yetenekli ve hızlı güçler, önemli misyon ve operasyonlar ile ortaklarla daha derin bağlarla gerçekleştirildiği aktarıldı.

Müttefiklerin daha adil yük paylaşımı konusunda ilerleme sağladığı belirtilen açıklamada, “Avrupa ve Kuzey Amerika’daki müttefiklerimiz bölünmez güvenliğimize sağladıkları katkıları memnuniyetle karşılıyor, daha fazlasını yapmamız gerektiği bilinciyle yapacağımızı teyit ediyoruz.” vurgusu yapıldı.

TERÖR TEHDİT OLMAYA DEVAM EDİYOR

Açıklamada, “NATO kendini uyarlamaya devam edecek. Artan tehditler ve sistematik rekabetle karşı karşıyayız. Rusya’nın saldırgan faaliyetleri Avro-Atlantik güvenliğini tehdit ederken, terörün tüm tür ve tezahürleri hepimiz için süregelen bir tehdit olmaya devam ediyor.” ifadeleri kullanıldı.

Saldırgan ve otoriter güçler ile devlet dışı aktörlerin hibrit ve siber tehditler, yeni teknolojilerin kötü niyetle kullanımı ve asimetrik tehditlerle kurallara dayalı uluslararası düzeni zorladığı belirtilen açıklamada, Kovid-19 salgınının da sürekli değişen sınamalarla karşı karşıya olunduğunu gösterdiği, NATO’nun kriz sürecinde savunma ve operasyonel etkinliğini sağlamaya devam edeceği belirtildi.

Açıklamada, transatlantik ortaklığının ortak savunma, siyasi uyum ve kurallara dayalı uluslararası düzenin temel taşı olmaya devam ettiğinin altı çizilirken, bu yıl düzenlenecek NATO Zirvesi’nin transatlantik ilişkilerde yeni bir sayfa açacağı ve gelecek için yön belirleyeceği vurgulandı.

2019 Londra Zirvesi kararları uyarınca, NATO’nun siyasi boyutunu güçlendirmeye devam edeceği belirtilen açıklamada, NATO Stratejik Konsepti’nin de güncellenmesini öneren düşünce sürecinin memnuniyetle karşılandığı kaydedildi.

Açıklamada, “NATO’nun dayanıklılığı, askeri gücü ve küresel bakışını bizimle ortak hedefleri paylaşan uluslararası örgütlerle yakın bağ kurarak daha da güçlendireceğiz. Güvenlik, refah, demokrasi ve özgürlüklerimizi güvence altına almak için birlikte durmaya ve birlikte çalışmaya devam edeceğiz.” mesajı verildi.

Zirve kapsamında gerçekleştirilen “Kamuda Değişim Ajandası” başlıklı panelde konuşan Prof. Dr. Aşan, küresel borç sorununa ilişkin soruya karşılık, hem kamu hem özel sektör borçluluğunun salgın sürecine özel olmadığını, daha önceden süregeldiğini söyledi.

Asya’nın cari fazla, Batı’nın ise cari açık veren coğrafya haline geldiğini kaydeden Aşan, “Asya’daki tasarruf sahipleri Batı’daki insanların kaynak ihtiyaçlarını gidermeye başladı. Bu trend salgında iyice hızlanmaya başlandı. Dün açıklandı, ABD’nin 2020 cari açığı son 10 yılın rekoru oldu. Sadece ABD açısından söylüyorum inanılmaz bir açıktan bahsediyoruz. Bir tarafta çok ciddi tasarruf açığı, diğer tarafta fazlası var.” diye konuştu.

“ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE DÜNYA EKONOMİSİNİ 2008 BENZERİ BİR TÜRBÜLANSIN BEKLEDİĞİNİ DÜŞÜNÜYORUM” 

 Aşan, bu durumun finansal açının yanı sıra siyasi ve güvenlik konusunda da risk oluşturduğunu belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Çok açık söyleyeyim, önümüzdeki dönemde dünya ekonomisini 2008 benzeri bir türbülansın beklediğini düşünüyorum. Bunun sinyallerini de almaya başladık. Elbette bizi de etkileyecek, dışında kalmamız zaten mümkün değil. Bu seferki kurumsal eksikliklerden kaynaklanan bir durum değil. 2008 biraz öyleydi. Şu anda çok başka bir mesele var aslında karşımızda. Bu borç sorunu ciddi bir kriz yaşamadan çözülmez.

Bütün bu borçların reel değeri ödenebilir hale gelecek şekilde düşmesi gerekiyor. Başka türlü bu ödenmez. Bunun da bir tek izahı var, iki şey olacak: Çok net, ya ciddi bir iflas olacak ya da ciddi bir enflasyon. Ciddi bir enflasyonu dünya yaşamadığı sürece bu borcun reel yükü ödenebilir hale gelmeyecek. En azından benim öngörüm bu. Karamsar bir tablo çiziyor gibiyim, kimse kusura bakmasın, ama bu gerçekten böyle. Dünya bir enflasyon sürecinden geçecek. Geçmezse bu borçlar ödenebilir borçlar değil.” 

“FİNANSAL SİSTEM, VAR OLAN EKONOMİK SİSTEMDEN TAMAMEN KOPUK ÇALIŞIYOR”

Prof. Dr. Göksel Aşan, 2008’den bu tarafa dünya tarihinde hiç olmadığı kadar hem parasal genişleme hem de doğrudan gelir artırıcı politikaların bulunduğunu belirterek, coğrafi olarak bu kadar yaygın bir genişlemenin daha önce yaşanmadığını söyledi.

Bütün bu parasal genişlemeye rağmen Almanya dışında istenilen büyüme rakamının yakalanamadığını anlatan Aşan, şu açıklamalarda bulundu:

“Finansal sistem, var olan ekonomik sistemden tamamen kopuk çalışıyor, kendi içinde bir döngü yaratmış durumda ve sistemi beslemiyor. Başka da alet yok elinizde. Parasal genişlemeyi, finansal sistemi ve bankacılığı kullanmadan nasıl yapacaksınız? Geriye bir tek şey kalıyor: Çek dağıtmak. Artık bu yapılıyor, ABD’de ve birkaç ülkede. Salgınla karşı karşıya kalmasak bile bu çek dağıtma işi birkaç yıla gündeme gelecekti.”

“TASARRUF ORANIMIZI ARTIRMALIYIZ”

Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi Başkanı Aşan, Türkiye’nin finans sistemindeki güçlü ve zayıf yanlarına ve İstanbul Finans Merkezi’ne ilişkin soru üzerine, Türkiye’nin bankacılık sektöründeki kurumsal yapının çok ciddi sigorta görevi gördüğünü söyledi.

Türkiye’nin çok büyük ekonomiye sahip olduğunu dile getiren Aşan, etki ettiği coğrafya ile birlikte çok ciddi bir potansiyeli barındırdığının altını çizdi.

Aşan, Türkiye’nin henüz 2,5 yıllık yeni bir sisteme sahip olduğunu, bu sistemin zamanla çok daha iyi işler hale geleceğini kaydetti. Tasarruf oranındaki düşüklüğün ise dezavantaj olduğunu belirten Aşan, bir şekilde tasarruf oranının artırılması gerektiğini anlattı.

“TÜRKİYE, YAŞADIĞI TÜRBÜLANSI AŞACAK”

Göksel Aşan, Türkiye’nin şu anda yaşadığı türbülansı aşacağını, sakinleşeceğini ve yoluna devam edeceğini vurgularak, sözlerini şöyle tamamladı:

“İstanbul Finans Merkezi gibi büyük ve uzun dönemli, geleceğe dair projeleri kurban etmemeliyiz. 2022’nin ortasında İstanbul Finans Merkezi’ni faal hale getireceğiz. TBMM’de bir kanun var. O da önümüzdeki günlerde Genel Kurula inecek. Kanun onaylanınca zaten Resmi Gazete’de yayımlanacak. Birtakım istisnalar var ancak bu istisnalar tamamen belirli, spesifik işlem bazında istisnalar. Onun bir formülasyonu var. Bu kanun çıktıktan sonra da hemen lansmana başlayacağız.

Tabii yabancıların gelmesini çok istiyoruz. Ortamı da biraz onlara uygun hale getirmemiz gerekiyor. Ben bunların küçük sancılar olduğu kanaatimdeyim. Bunlar aşılacak. Türkiye’yi ve İstanbul’u konuştuğumuzda ve etkinliğini de dikkate aldığımızda inanılmaz bir potansiyelden bahsediyoruz. Bu işlere daha uzun dönemli bakmamız lazım. O açıdan çok ümitliyim.”