6 yaşındayken 29 yaşındaki bir adamla evlendirilen H.K.G. ile ilgili Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık’tan bir açıklama gelmişti. Bakan Yanık’ın sözlerinin satır başları şöyleydi:

“Şu an itibarıyla sanıklar soruşturma aşamasında şüpheliler üzerinden bakanlığımıza yönelik sadece bakanlığımıza değil ama siyaset etme biçimi olarak bir haksız saldırı söz konusu. Daha önceki beyanlarımda da açık bir biçimde ifade ettim. Kadına yönelik şiddet, çocuk istismarları, kadınların istismarı gibi meseleler hepimizin ortak meselesidir. Meseleye siyasi kimliklerimizden, tercihlerimizden bağımsız olarak sahip çıkmamız gerekiyor. Biz mağdura barınma, korunma anlamında verdiğimiz desteği hukuksal olarak vereceğiz, davanın bir tarafıyız. Mağdur bize korunma, bakım hizmeti için sevk ediliyor. Kadın konuk evlerimizin varlık sebebi şiddet yada istismar mağduru olduğunu iddia edenin talebi varsa alıp onun korunmasını sağlamaktır.

“DAVANIN TARAFIYIZ, TAKİP EDECEĞİZ”

Bunu gizlilik kuralı gereği açıklamam mümkün değil ama şunu daha önce ifade etmiştim prensipte özellikle altını çizmek istiyorum mağdurun bizden korunma, barınma, gizliliğin sağlanması konusunda talebi olursa her türlü desteği veririz. Hukuksal süreci biz zaten davanın tarafıyız, takip edeceğiz. Ayrıca 2012 yılında mağdurun bir hastaneye müracaatıyla başlayan ardından takipsiz kalan süreç hakkında kemik yaşı tespitiyle alakalı Sağlık Bakanlığı’mız soruşturma başlattı. Adalet Bakanlığı’mız soruşturma başlattı. Mağdurun bir taraf olduğu hukuksal süreçleri bundan sonra biz de takip edeceğiz. Gazeteci arkadaşlarımıza ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Konunun bir farkındalığı tetiklemek anlamında haberleştirmeleri çok önemli ancak bu konu dava açıldıktan sonra haber oldu. Zaten 2 senedir takip ettiğimiz bir süreç ve bir dava konusu olmuş. Bu anlamda bakanlığımız özelinde baktığımızda her türlü desteği, katkıyı sağladığımız mağdurun kendisinin hukuksal olarak vekaletname ile takip ettirdiği bizim de kanunen dahil olacağımız noktada aynı gün dahil olduğumuz bir süreçten bahsediyoruz.

‘TUTUKLU YARGILAMA TALEBİNDE BULUNDUK’

Tutuklu yargılama yargılanma önlemlerindendir mahkemelerin takdir yetkisi vardır ancak bu olay Türk ceza kanununda katalog suçlardan yani tutuklanması gereken, teşvik edildiği suçlardan birisidir. Zaten böyle olduğu için biz de tutuklu yargılama talebinde bulunduk. Soruşturmanın önceki evreleriyle alakalı değerlendirme yapmayacağım. Bundan sonraki aşamalarda suçun tanımlanış biçimi, oluş biçimi ve mağdurun hukukunun korunması noktasında biz TCK’dan 6292 sayılı kanundan kaynaklı bütün yetkilerimizi mağdur lehine kullanacağız. Çok yakından dikkatle takip ettiğimiz bir dava. Her türlü mevzuattan aldığımız yetkiyi bu davada kullanacağız.

“GÖZÜNÜN YAŞINA BAKILMAZ”

Vakfın incelenmesi İçişleri Bakanlığı’nın, çocukları sorumlulukları Milli Eğitim Bakanlığımızın ağırlıklı olarak. Bu vakıf yada herhangi başka vakıf her kim olursa olsun, başkanı yöneticisi, hiç önemli değil. Kim olursa olsun çocukların istismarı, şiddete uğraması, bu ve benzeri eylemin tarafı ise hiç gözünün yaşına bakılmaz. Hiçbir şekilde inzibati işlemin, hukuksal yaptırımın eksik kalmayacağını açık bir biçimde söylüyorum.

Ne olduysa, tam da bu andan sonra oldu. Polis aracının güvenlik kamerası görüntüleri, 36 yaşındaki Clay’ın kısa bir uğraş verip sağ elini kelepçeden kurtardığını gösteriyor.

Ardından aracın ön tarafına uzanıp bir anahtar alıyor ve silahların konulduğu bölmeyi açıyor. ABD’deki neredeyse tüm toplu katliam saldırılarında kullanılan AR-15 otomatik tüfeğini eline alan kadın, mermiyi namluya sürüp ateş açmaya başlıyor.

Rachel Zion Clay’in ateşlediği kurşunlar ev sahibi Moses ile şerif yardımcısını yaraladı. Güvenlik kamerası kayıtlarında, olay yerindeki polislerden birinin merkezle telsiz bağlantısı kurup ateş altında kaldıklarını ve acil yardıma ihtiyaç duyduklarını söylediği duyuluyor.

Ev sahibi ve polisin hafif yaralandığı ilk ateşin ardından ekipler Rachel Zion Clay’i dört saatte ancak ele geçirebildi. Polis aracının içinde barikat kurup dört saat direnen saldırgan en sonunda teslim oldu.

Yerel medyanın yayınladığı görüntülerde, yere yatarak teslim olan saldırganın etrafında ağır silahlı SWAT ekibinin bulunduğu göze çarptı.

Adli Tıp’ta yapılan analizlerde, yaklaşık 10 el ateş eden Rachel Zion Clay’in vücudunda uyuşturucu bulunduğu tespit edildi.

Üç ayrı cinayete teşebbüs suçlamasından hakim karşısına çıkacak saldırgan,1 milyon dolar ödemesi halinde kefaletle serbest kalma hakkına sahip.

İşletme yöneticisi Kemal Bamdelen yaşananları, “Kibariye Hanım geldi, saçlarını yaptıracağını söyledi, biz de yaptık. Buradan mutlu bir şekilde ayrıldı, kendisi de söylüyor… Parayı vermeden gittiler, burada bir arkadaş bıraktılar rehin olarak 4-5 saat durdu dükkânda parayı ödemediler… Ali Bey ‘parayı medya danışmanıma verdim’ dedi. Medya danışmanına sordum ‘kimse para vermedi’ dedi. ‘Biri yalan söylüyor ama hanginiz’ deyip Ali beyi tekrar aradım. Ali Bey ‘4200 TL değil de bunu reklam karşılığı yapalım’ teklifinde bulundu. Ben de ‘en başından söyledim size böyle bir çalışmamız yok. Bizim böyle bir reklama da ihtiyacımız yok’ cevabını verdim. ‘O zaman yarısını vereyim’ dedi. Ben de kendilerini medyaya vereceğimi söyledim. Bence bu olaylardan Kibariye Hanım’ın haberi yoktu sonradan öğrenmiş olabilir. Bu işleri organize eden eşi Ali Bey’dir” sözleriyle anlattı.

‘KİMSENİN HAKKINI YEMEDİM’

Kibariye ise iddialara “61 yaşındayım ve kimsenin hakkını yemedim. Bu kuaför meselesi de bir sponsorluk olayıydı. Ama şu an ismini anmayacağım arkadaşlarımız böyle prim yapmayı tercih etti. Beni yalancı gösteriyorlar. Bütün sanatçılar sponsorlukla ayakkabı ve kıyafet alıyor. Kuaföre paralarını gönderdim ama bu olay beni ziyadesiyle üzdü. 13 yaşımdan beri sahnelerdeyim. O gün beni nasıl tanıdılarsa bugün de aynı Kibariye’yim. Kimsenin gururuyla, onuruyla, parasıyla, ekmeğiyle oynamadım. Ben kul hakkına girmem. Sesimin ekmeğini yedim” yanıtını verdi.

ALTI AY SONRA BİRGÜL GÜNDEMDE

Yaşanan olaydan altı ay sonra bu kez Kibariye’nin kızı Birgül Küçükbalçık benzer bir olayla gündeme geldi. İddiaya göre, Birgül Küçükbalçık Ataşehir’de saçlarını boyatmak için gittiği kuaföre 2 bin 500 TL’lik borcunu ödemeden kaçtı.

“ÖDEMEYİ ALMADAN BIRAKMAM”

İşyeri sahibi Fuat Danış, “Kibariye Hanım ve kızı randevu oluşturmak istedi. Bir gün sonra sadece kızı geldi. Yaklaşık dört saat sürdü buradaki işlemler. Saçı boyandı, bakım yapıldı. Ödemeyi almadan sizi bırakamam dedim. ‘ Annem burada, birazdan ödemeyi yapacak’ dedi” şeklinde konuştu.

“YAKIŞTIRAMADIK DOĞRUSU”

Danış, “Sonra bu iş artık yargıya yansıyınca, haberlere çıkınca dün Ali Bey bizimle iletişime geçti. Burada bir yanlış anlaşılma olduğunu, ödemeyi yapmak istediklerini söylediler. Herhalde tatlıya bağlanacak diye düşünüyorum. Ama yapılan hoş değildi gerçekten. Uğraşmış arkadaşlar burada. Bütün arkadaşlarımız en güzel hizmeti verdiler. Böyle bir durum olmasına biz de çok üzüldük. Yakıştıramadık doğrusu. Ali Bey ödemeyi yapacağını, yanlış anlaşılma olduğunu söyledi” diye konuştu.

7394 sayılı “Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile “Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 15 Nisan 2022 tarihli ve 31810 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

BAKAN KURUM PAYLAŞIMDA BULUNDU

Sosyal medya hesabından paylaşımda bulunan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, ilk paylaşımında “Hazineye ait 2/B ve tarım arazilerinin hak sahiplerine satışına ilişkin düzenlemeyle vatandaşlarımızın mülkiyet sorunlarını çözüyoruz. Hayırlı uğurlu olsun… 2/B ve tarım arazilerinin hak sahiplerine satışında başvuru ve ödeme süresini 31 Aralık 2022’ye kadar uzatıyoruz.” müjdesini verdi.

İkinci paylaşımında ise Bakan Kurum şu ifadeleri kullandı: “Hazineye ait tarım arazilerinin kiralanması düzenlemesiyle de tarımsal üretimin devamlılığını sağlıyoruz. Hazineye ait tarım arazilerini 31 Aralık 2019’dan önce üç yıl süreyle kullanan çiftçilerimize, ödedikleri ecrimisil bedelinin yarısı üzerinden kiralayacağız.”

Yapılan yeni düzenlemeyle; 2/B ve tarım arazilerinin hak sahiplerine satışında başvuru ve ödeme süresi 31 Aralık 2022 tarihine kadar uzatılıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı daha önce de vatandaşların mülkiyet sorunlarının çözümüne ilişkin birçok uygulamayı yürürlüğe koymuştu. Bunlardan birisi de 2/B olarak bilinen araziler ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışı idi. Bu kapsamda bugüne kadar toplam 685 bin adet taşınmazın satışı gerçekleştirilirken, 955 bin hak sahibi vatandaş tapularına kavuşmuştu. Ancak pandemi nedeniyle başvuru ve ödeme sürelerini kaçıran 314 bin vatandaşın mağduriyet yaşamaması için başvuru ve ödeme süresi 31 Aralık 2022 tarihine kadar uzatıldı.

HAZİNE TAŞINMAZLARINDA DA SATIN ALMA BAŞVURU SÜRESİ UZATILDI

Yeni düzenleme ile; Yapı Kayıt Belgesi alınmış Hazine taşınmazları için satın alma başvuru süresi de 31 Aralık 2022 tarihine kadar uzatıldı.

Daha önce Hazine taşınmazları üzerinde yapısı bulunan vatandaşlara satın alma hakkı tanınmış ve satın alma başvuru süresi 31 Aralık 2019 tarihinde sona ermişti. Yapılan yeni düzenleme ile Yapı Kayıt Belgesi alan vatandaşların bu taşınmazları satın almalarına ilişkin başvuru süresi 31 Aralık 2022 tarihine kadar uzatılmış oldu.

PEŞİN ÖDEMELERDE YÜZDE 20 İNDİRİM

Yeni düzenleme ayrıca; Hazine taşınmazlarının satışında vatandaşlara ödeme kolaylığı sağlamak amacıyla peşin ödemelerde yüzde 20 indirim imkânı getiriyor.

Hazine taşınmazlarının ihaleli satışında bedeller taksitle ödenebiliyor ve yüzde 25 peşinat ödenmesi hâlinde 2 yıl boyunca 8 taksitle ödeme yapılabiliyor ancak peşin ödemede herhangi bir indirim yapılmıyordu. Vatandaşlara peşin ödemede ödeme kolaylığı getiren yeni düzenleme, Hazine taşınmazlarının ihale yoluyla satışında peşin ödemede yüzde 20 indirim sağlayacak.

Ayrıca; üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilen Hazine taşınmazlarının yatırımcılara satışında, hisseli Hazine taşınmazlarında hisse oranı yüzde 40’ın altında veya hisse miktarı 400 metrekareye kadar olan hissedarlara yapılan satışlarda, tapu fazlalığı şerhi bulunan taşınmazlarda malike satışlarda, Yapı Kayıt Belgesi alınmış Hazine taşınmazlarının hak sahiplerine satışında, satış bedelinin peşin olarak ödenmesi hâlinde bu bedele yüzde 20 indirim uygulanacak.

Yeni düzenleme ile birlikte ayrıca “Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Çiftçilere Doğrudan Kiralanması”nda başvuru süresi kaldırıldı.

2018 yılında yapılan düzenleme ile Hazineye ait tarım arazilerini kullanan çiftçilere ecrimisil bedelinin yarısı üzerinden 10 yıl süreyle kiralama imkânı getirilmiş ve 55 bin çiftçiye 595 milyon metrekare Hazine taşınmazı kiralanmıştı. Yılbaşında yapılan düzenleme ile de kira sözleşmelerindeki kanuni faiz oranı yüzde 22’den yüzde 9’a düşürülmüştü. Bu defa başvuruya ilişkin süre kaldırılmış ve kapsam 31 Aralık 2019 tarihinden önce 3 yıl süreyle Hazine taşınmazlarını kullanan çiftçilere kiralama imkânı sağlayacak şekilde genişletilmişti. Böylece yaklaşık 150 bin çiftçinin daha tarımsal üretim destekleri ve tarımsal sigorta gibi sözleşmeye bağlı haklardan yararlanması sağlanmış oldu.

Ayrıca kira süresi sonunda yükümlülüklerini yerine getiren çiftçiler kira süresini yeniden uzatabiliyor veya 10 yıl boyunca kullananlar doğrudan satın alabiliyor. Bu uygulama ile; Hazineye ait tarım arazileri üzerinde tarımsal üretimin devamlılığının sağlanması amaçlanıyor.

Yeni düzenleme ile ayrıca; “ticari faaliyetlerde kullanılmak üzere kiraya verilen Hazine taşınmazları” satılabilecek.

İhale yapılmak suretiyle ticari amaçlarla kiraya verilen ve 3 yıl süreyle sözleşmeye dayalı olarak kullanılan Hazine taşınmazlarının kiracılarına, bu taşınmazların satış ihalelerinde öncelikli alım hakkı tanınacak.

Deyim Örnekleri ve Anlamları

Günlük hayatta sıklıkla kullandığımız deyimler Osmanlı döneminde ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte başka kültürlerden dilimize geçmiş olan birçok deyim de mevcuttur.

Açığa vurmak: Gizli, saklı bir şeyi herkese duyurmak, ortaya çıkarmak.”Yıllardır içinde sakladığı sırrı mahkemede açığa vurdu.”

Açık kalpli /yürekli: Samimî, içi temiz, içi dışı bir olan kimse. “Komşumuz kadar açık kalpli bir adam görmedim.”

Açık kapı bırakmak: Gerektiğinde bir konuya yeniden dönebilme imkânı bırakmak, kesip atmamak, ileriyi düşünerek ılımlı davranmak. “Bu kadar kesin konuşmayalım, açık kapı bırakalım da iyi düşünebilme fırsatları olsun.”

Açıkta kalmak (olmak): 1. İş ve görev bulamamak. 2. Yersiz yurtsuz kalmak. 3. kimilerinin elde ettikleri bir yarardan mahrum olmak. “Çoluk çocuk açıkta kaldılar fabrika kapanınca.”

Açık vermek: 1) Geliri, giderini karşılamamak. “Maaşımız yetmeyecek bu ay, galiba açık vereceğiz.”  2) Ortaya çıkmaması gereken şeyi farkında olmadan belli etmek. “Dikkat et de düşmanlarına açık verme.”

Ağzı laf yapmak: Güzel, inandırıcı söz söyleme yeteneği olmak. “Politikacı mı olacaksın, ağzın laf da yapmalı.”

Ağzına bir parmak bal çalmak: Amacına ulaşmak için birini tatlı sözlerle bir süre oyalamak, kandırmak; umut verip ikna ederek işini yaptırmak. “Öyle bir insan ki ağzına bir parmak bal çal, sonra her istediğini yaptır.”

Akşamdan kavur, sabaha savur: Kazandığını günü gününe harcayan, har vurup harman savuran, savruk kimselerin durumunu anlatmak için kullanılır.

Akşamı iple çekmek: Gecenin olmasını sabırsızlıkla beklemek. “Ne güzel bir ziyaret olacak. Akşamı iple çekiyorum.”

Altı kaval, üstü şeşhane /Şişhane: Daha çok giyim için “altı, üstüne; bir parçası öbür parçasına uymaz.” anlamında kullanılır. “Çabuk çıkar şu üzerindeki altı kaval üstü şeşhane elbiseyi, yoksa rezil olacaksın el âleme.”

Anasından doğduğuna pişman: 1) Üşengeç, çok tembel. 2) Canından bezmiş. “O işi yaptı ama anasından doğduğuna bin pişman.”

Bağrı yanık : Çok dertli, acılı (kimse).

Bahtına küsmek : İşlerin ters gitmesi yüzünden karamsar olmak; şansına küsmek, talihine küsmek.

Barut kokusu gelmek (burnuna) : Savaş ya da tehlikeli bir şey olacağını sezmek.

Bastığı yeri bilmemek: Sevinç, heyecan, vb. etkisiyle davranışlarını denetleyememek, şaşırmak, ne yaptığını bilememek.

Başı dertte (olmak) : Sıkıntılı, tehlikeli bir durum içinde (olmak).

Başı kabak: 1. Saçları dökülmüş. 2. Başında şapka, başörtüsü vb. olmayan.

Bir araba laf: Bir yığın gereksiz, yersiz söz.

Bohçasını koltuğuna vermek : Kovmak, defetmek, işine son vermek.

Burnu büyümek : Kendini büyük biri olarak görmeye başlamak; başkalarını beğenmemek.

Can evi: 1. Yürek. 2. En duyarlı bölge. “Onları can evlerinden vurmaya yemin etti.”

Cinleri başına toplamak: Öfkelenmek, kızmak, çok sinirlenmek. “Zorla cinleri başıma topladınız.”

Cevabı yapıştırmak: Karşısındakinin, beklemediği, ters, güç duruma düşürücü bir cevap vermek. “Öyle bir cevap yapıştırdı ki karşısındaki donakaldı.”

Çam yarması: İri gövdeli insan.

Çekeceği olmak: Çok acı çekeceği, sıkıntıya gireceği bir iş ya da durumla karşılaşacağı sezilir olmak. “Öyle anlaşılıyor ki bu çavuştan çekeceğimiz var.”

Çiçeği burnunda: Çok taze, yeni koparılmış. “Çiçeği burnunda bir haber getirmek için yarışa girdi muhabirler.”

Çoluk çocuğa karışmak: Evlenip, çocukları dünyaya gelip, onlarla uğraşır olmak. “Vay canına! Daha dünkü çocuktu, bugün çoluk çocuğa karışmış! Zaman ne çabuk da geçiyor.”

Dallanıp budaklanmak: Genişleyip yayılmak, gittikçe büyüyerek karışık bir durum almak. “İşi dallandırıp budaklandırmada üstüne yok hani!”

Dara getirmek: Aceleye getirmek, gerektiği gibi zaman ayıramamak. “Biraz erken kalkalım da dara getirmeden yapalım işi, güzel olsun.”

Defe (tefe) koymak: Dedikodusunu yapmak, kınayan bir dille başkalarına anlatmak, alaya almak. “Sakın söyleme, yoksa bizi defe koyarlar.”

Dili açılmak: Herhangi bir sebepten dolayı konuşamayan kimse, birden konuşmaya başlamış olmak.“Dili açıldı çok şükür!”

Ekmeğini kazanmak: Geçimini temin edecek, ihtiyaçlarını karşılayacak parayı kazanmak. “Kaygılanma, ekmeğini kazanmasını bilir o.”

Eli hafif: İncitmeden, can yakmadan iş gören. “İğneyi Hatice hemşireye vurdurun eli hafiftir onun.”

Ensesi kalın: Parası çok, varlıklı, sözü geçer, ödeme gücü yüksek (kimse). “Neden şu ensesi kalın adamlardan yardım istemiyorsunuz.”

Eski hamam eski tas: Hiçbir şey değişmemiş, eski durumda kalmış. “Köy aynı, insanlar aynı, eski hamam eski tas.”

Et tırnak olmak: Sıkı bir ilişkiye girmek, birbirinden kopmamak.

Fener alayı: Bayram gecelerinde kalabalık halk topluluklarının, ellerinde fener veya meşalelerle şehri dolaşarak yaptıkları gösteri.

Fiskos etmek: Birilerinin bulunduğu bir yerde birkaç kişi gizlice ve alçak sesle konuşmak. “Utanmıyor musunuz bu kadar kişi içinde fiskos etmeye?”

Fütur getirmemek: Bezginlik getirmemek, umutsuzluğa düşmemek. “Sakın fütur getirme, göreceksin başaracağız.”

Gani gönüllü: Cömert, eli bol, vermekten kaçınmayan.“Gani gönüllü insanlara artık günümüzde pek rastlanmıyor.”

Gel gelelim: “Fakat, ama, ancak” ve “Ne çare ki..” anlamlarında kullanılır.“Gel gelelim onlara, daha teklifimizi kabul etmediler.”

Gönlü kara: Başkaları hakkında kötü düşünen, onların iyiliğini istemeyen.

Göz hapsine almak: Gözetlemek, bir şeyin üzerinden bakışlarını ayırmamak, birinin hiçbir davranışını gözden kaçırmamak. “Askerler, kaçak mahkûmun sığındığı evi bir saat kadar göz hapsine aldılar.”

Hacı ağa: Özellikle büyük kentlerde gereksiz yere çok para harcayan, taşralı bilgisiz zengin.“Ne bu israf! Hacı ağa mısın sen?”

Hakkını yemek: Birinin hakkı olan şeyi vermemek, onu kendisine maletmek.“Dürüst ol, milletin hakkını yeme, yoksa boğazında kalır.”

Halis muhlis: Saf, katışıksız, temiz, eksiksiz, içinde yabancı madde bulunmayan.“Halis muhlis bir zeytin yağı satarız biz.”

Halis muhlis: Saf, katışıksız, temiz, eksiksiz, içinde yabancı madde bulunmayan.“Halis muhlis bir zeytin yağı satarız biz.”

Har vurup harman savurmak: Hesapsızca, düşüncesizce harcamak; malını, parasını ölçüsüzce, bol bol harcayıp tüketmek.

Huyunu suyunu almak: Onun özelliklerini, davranışlarını ve karakterini yapısına geçirmek.

Hüsnükuruntu: İhtimalî bulunmadığı hâlde güzel bir şeyin olacağını sanma, hayal etme, buna kendini inandırma.

Iskartaya çıkarmak: İşi yaramaz, değersiz bularak bir yana atmak. “Beni hiç kimse ıskartaya çıkaramaz.”

Islah etmek: Hatası, yanlışı olan kimseyi yola getirmek, doğru olanı görmesini sağlamak. “Allah seni ıslah etsin, ne zaman düzeleceksin!”

İç gıcıklamak: 1. Huylandırmak. 2. İstek uyandırmak.

İflahını kesmek: Gücünü tamamen yok edip bir daha karşı koyamayacak, düzelemeyecek, iş yapamayacak duruma getirmek. “Ben adamın iflahını keserim, anladın mı?”

İpe un sermek: İstenilen işi yapmamak için birtakım bahaneler, sebepler ileri sürmek, güçlük çıkarmak, engeller göstermek.

İşi duman olmak: İşi ve durumu kötü olmak, berbat bir durumda bulunmak.

İzinden yürümek: Birine içten bağlanarak onun başladığı işi aynı anlayışla sürdürmek, fikirlerini ve hareketlerini aynen benimsemek.

Jeton düşmemek / takılmak : Söylenenleri, olup bitenleri anlayamamak.

Jetonu geç düşmek: Bir konuyu, sorunu ya da düşünceyi geç ve güç anlamak. “Jetonu geç düşüyor galiba, şaka yaptığımızı anlamadı hâlâ.”

Jurnal etmek: Biriyle ilgili, yetkili kimselere kötülemede bulunmak; yazılı, sözlü ihbarda bulunmak.

Kabuğuna çekilmek: Tek başına kalmak, dış dünya ile ilgisini kesmek, kimse ile görüşmemek. “Geçirdiği kazadan sonra iyice kabuğuna çekildi.”

Kağıt üzerinde kalmak: Yapılması kararlaştırıldığı halde uygulanmamak; konuşulan, kararlaştırılan yazıda kalmak. “O kadar yol yapımı, sulama kanalı hep kağıt üzerinde kaldı.”

Kelle götürür gibi: Gerekli olmayan bir acelecilikle, bir şey ulaştıracakmış gibi çok hızlı koşarak.

Kene gibi yapışmak: Yakasını bir türlü bırakmamak; istenmediği hâlde, çıkar sağladığı için birinin peşini bırakmamak. “Kene gibi yapışmıştı adamın yakasına, peşini bir türlü bırakmıyordu.”

Kızıl (kızılca) kıyamet kopmak: Bir meselede büyük, aşırı, gürültülü bir kavgaya yol açmak; yüksek sesli tartışma başlatmak. “Sizin bostanlara su vermeyeceğim deyince kızılca kıyamet koptu.”

Laf ebesi: Söyleyecek sözü bol olan, her söze karışan, herkese söz yetiştiren, çok konuşan. “Laf ebeliğini bırak da ne söyleyeceksen söyle!”

Leb demeden leblebiyi anlamak: Daha sözün başında ne demek istediğini anlamak, anlayışlı ve kavrayışlı olmak.

Lüpe konmak: Değerli bir şeyi bedavadan, emek sarf etmeden ele geçirmek.

Mahşer midillisi: Kısa boylu, fitneci kimse.

Mal bulmuş mağribi gibi: Büyük bir zenginliğe kavuşmuşcasına büyük sevinç ve coşku ile.

Mim koymak: 1. (Bir şey) unutulmaması için işaret koymak. 2. Önemli bularak üstünde durmak, dikkate almak, önemli şeyler arasında saymak. “Bu atasözüne bir mim koy, dedi öğretmenim.”

Mürekkebi kurumadan: Bir şeyin yazılmasından çok kısa bir süre sonra.

Ne akar ne kokar: Kimseye ne faydası ne de zararı dokunan pısırık, çekingen kimseler için kullanılır.

Nur topu: Gürbüz, sağlıklı, çok güzel ve temiz çocuklar için söylenir.

Nutku tutulmak: Korkudan, üzüntüden, heyecandan konuşamaz olmak. “Katili karşısında görünce nutku tutuldu.”

Oğul balı: 1. Evlât, evlâdın ana babaya yansıyan geliri. 2. Oğul arılarının yaptığı bal.

On parmağında on marifet: Çok hünerli, becerikli, ustalığı çok, elinden her iş gelir.

Oya koymak: Bir işin sonucunu belirlemek üzere oy verilmesini istemek, oylama yoluyla bir topluluğun görüşünü almak. “Bu görüşü oya koymayı teklif ediyorum, kabul edenler el kaldırsınlar.”

Ölmek var, dönmek yok: “Neye mal olursa olsun, iş sonuna kadar götürülecektir, yapılmasından kaçınılmayacaktır” anlamında kullanılır. “Özgürlük yolunda ölmek var, dönmek yok bize.”

Ömrüne bereket: “Var ol, sağ ol, ömrün uzun olsun” anlamında kullanılır.

Özü sözü bir: Düşünceleri, söyledikleri ve yaptıkları bir olan, ne düşünüyorsa onu söyleyen, içi dışı bir olan kimse. “Özü sözü bir olan insanlara rastlamak gittikçe zorlaşıyor.”

Pabuç pahalı: Girişilen işin tehlikeli olduğunu anlatmak için kullanılır. “Baktı ki pabuç pahalı, hemen geri döndü.”

Palas pandıras: Acele olarak, hazırlanmaya zaman bulamadan. “Palas pandıras evden çıkmak zorunda kaldık.”

Para sızdırmak: Kandırarak, zorlayarak birinden para almak. “Kabadayılar esnaftan az para sızdırmadılar.”

Postu kurtarmak: Can tehlikesini atlatmak, öldürülme tehlikesi olan yerden kaçıp kurtulmak. “Postu kurtardık çok şükür.”

Pösteki saymak: İçinden çıkılması zor ve anlamsız bir işle uğraşmak.

Pupa yelken: 1. Alabildiğince, hiçbir şeye bağımlı olmadan. 2. Yelkenler, arkadan esen rüzgarla şişmiş olarak, tam yolla. “Pupa yelken açıldık denize.”

Rest çekmek: 1. Kesin tavır almak, herhangi bir konuda son sözü söylemek. 2. Bir oyunda önündeki paranın tümünü ortaya koymak. “Öyle bir rest çekti ki görmeliydiniz.”

Rüzgar gelecek delikleri tıkamak: İstenmeyen bir duruma veya zarar gelebilecek bir gelişmeye karşı her türlü önlemi almak.

Saçı bitmedik (yetim): Doğalı çok olmamış, henüz yeni doğmuş çocuk (yetim). “Bu parada, saçı bitmedik yetimlerin de hakkı vardır.”

Sağır sultan bile duydu: İşitmedik kimse kalmadı, hemen herkes işitti, duymayan kalmadı. “Haklarında çıkan dedikoduyu sağır sultan bile duydu ama siz duymadınız öyle mi?”

Salkım saçak: Dağınık, düzensiz bir durumda; parçası bir yana ayrılmış.

Sıfırı tüketmek: 1. Elinde avucunda bir şey kalmamak, malı ve parayı bitirmek. 2. Gücü kalmamak. “Bu kadar düşüncesiz davranmasaydı sıfırı tüketmezdi.”

Sipsivri kalmak: Tek başına, çaresiz ortada kalmak. “Sipsivri kalakalmıştım, ne yapacağımı bilmiyordum.”

Süt liman olmak: Dingin, gürültüsüz, sakin olmak. “Ortalık bir anda süt liman olmuştu.”

Şeytan dürtmek: Durup dururken uygunsuz, kötü bir davranışta bulunmak. “Güzel güzel oynarken arkadaşına vurup kaçtı, şeytan dürttü herhalde.”

Şüphe kurdu: Kişinin içini kemiren, onu tedirgin eden kuşku. “Onu arkadaşlarıyla birlikte gönderdim ama yine de içimi bir şüphe kurdu kemirip duruyor.”

Tabanları kaldırmak: Çok hızlı yürümeye ya da çok hızlı koşarak kaçmaya başlamak. “Polislerin geldiğini görünce tabanları kaldırdı.”

Temel taşı: 1. Bir yapının temeline konan taş. 2. Bir şeye temel olan öğe, kişi, bir şeyin aslî unsuru, en güçlü dayanağı. “Bu şiir, onun şiir anlayışının temel taşıdır.”

Tokat aşketmek: Ansızın el içi ile vurmak.

Tut kelin perçeminden: Güç bir durumda çözümün zor olduğunu anlatmak için kullanılır.

Tüyü düzmek: Önceleri kötü olan kılık kıyafetini düzeltmek, iyi yaşama kavuşmuş gibi güzel giyinir olmak.

Ucunda bir şey olmak: Bir şeyde gizli bir amaç bulunmak. “Bu davranışının ucunda bir şey var ama anlayamadım.”

Ununu elemiş, eleğini asmış: Hayatta yapmak istediklerini yapmış, geri kalan ömrü süresince artık yapacak önemli bir işi kalmamış kimseler için söylenir.

Uzun uzadıya: Çok ayrıntılı olarak, en ince noktalarına inerek. “Meseleyi uzun uzadıya inceledik.”

Üste vermek: Fazladan ödeme yapmak. “Üste bir milyon verdiler ama bu arabayı değişmedim.”

Üvey evlât gibi tutmak (saymak) : Horlamak, haksızlık etmek, iyi davranmamak, küçümsemek. “Dokunma bana, beni hep üvey evlât gibi tuttun, ne zaman yaklaştıysam sana köşe bucak kaçtın benden.”

Üzüm üzüm üzülmek: Haddinden fazla, çok üzülmek. “Anneciği üzüm üzüm üzülüyor ama bir çare bulamıyordu.”

Vaktini almak: Epey zaman harcanmasını gerektirmek, başka bir işe ayrılmış zamanı tutmak. “Vaktini alıyorum ama başka çarem de yok.”

Varlık göstermek: Beğenilir bir iş yapmak; kendini kanıtlayacak, göze görünür bir görevini yerine getirmek; kendini göstermek. “Oynadığı ilk oyunda bir varlık gösteremedi.”

Vız gelmek (vız gelip tırıs gitmek): Hiç önemsememek, aldırış etmemek. “Onun sözleri vız gelir bana, önce kendine söz geçirsin.”

Vücudunu ortadan kaldırmak: Öldürmek. “Sabaha kadar adamın vücudunu ortadan kaldırın, yoksa başımıza çok iş açacak.”

Yâd etmek: Anmak, hatırlamak. “Seni her gün yad ederiz buralarda.”

Yağlı müşteri: Bol paralı, çok alışveriş yapan zengin alıcı. “İki üç yağlı müşterimiz de olmasa kapamak zorunda kalacağız bu dükkânı.”

Yahudi pazarlığı: Tarafların çıkarlarını düşünerek çekişe çekişe yaptıkları pazarlık. “Benimle Yahudi pazarlığı yapmaya kalkma lütfen.”

Yel yeperek yelken kürek: Telâş içinde, çok acele olarak, heyecanla.

Yıldızı sönmek: Ününü ve itibarını kaybetmek. “Yıldızının bu kadar çabuk söneceği kimin aklına gelirdi ki!”

Yükte hafif pahada ağır: Taşınması kolay, değerli eşya (altın, elmas gibi.)

Yüzü kasap süngeri ile silinmiş: Utanacak, sıkılacak, arlanacak yanı kalmamış; arsız.

Zehir zemberek: İnsanın içine işleyen, onurunu zedeleyen çok acı söz.

Zokayı yutmak: Aldatılıp zarara sokulmak.

Zülfüyâra dokunmak: İşle ilgili olanı, hatırlı ve güçlü kimseyi veya yüksek bir makamı kimi söz ve davranışlarla gücendirmek, darılmasına yol açmak. “Hayır geri duramam, zülfüyâra dokunsa da söyleyeceğim.”

Denisova, Rusya’nın Ukrayna’da yaptıklarının savaş suçu olduğunu söyleyerek, “Rus ordusunun bu tür eylemleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü’nün 8. maddesi uyarınca savaş suçudur” dedi.

Haber Merkezi

Haber Merkezi