5 kişiden oluşan ekibin tasarladığı ilk araç olan “Yoma” yalnızca ilaçlama ve yabani bitki tespiti yapabiliyorken, “Omnivor” isimli ikinci versiyon ise tarlalarda böcek tespiti de yapabiliyor. İki araç da haznelerinde taşıdıkları tarım ilaçlarıyla, ilaçlama işlemlerini gerçekleştirebiliyor. Ekip, araçlarını “Tarımsal İnsansız Kara Aracı” olarak tanımlıyor.”YALNIZCA YABANİ BİTKİLERİ DEĞİL, BÖCEKLERİ DE TESPİT EDEBİLİYORUZ” Yatırım alma hedeflerinin olduğunu belirten mekatronik mühendisliği bölümü öğrencisi Emre Uçar, “İlk projemizin ismi “Yoma”, “Yabani Otla Mücadele Aracı olarak geçiyor, içinde bulunan sensörler sayesinde tarlalarda otonom, yani insansız bir şekilde ikili bitki sıralarında ilerleyebiliyor, aracımızın üzerinde bulunan kameralar sayesinde alanlardan görüntüler alabiliyoruz. Kendi geliştirdiğimiz yerli ve milli yazılımımız ile tarlalardaki bitkilerin yabani ot ya da normal kültür bitkisi olduğunu ayırt edebilip, yabani otlara müdahale edebiliyoruz. Diğer projede, yani; ikinci versiyonda ise yalnızca yabani bitkileri değil, böcekleri de tespit edebiliyoruz. Zaten, ismi “Omnivor, bu kelime de hem etçil hem otçul hayvanlara verilen bir isim, aracımız hem otlara hem de böceklere müdahale edebildiği için bu ismi vermek istedik. Yazılım kısımlarını ekipçe, arkadaşlarımızla yaptık. Maddi kısımlarda ise “Teknofest ve okulumuzdan destek aldık. İlk aracımızı geliştirmemiz 7-8 ay sürdü, ikinci aracımızı ise 5-6 aylık bir geliştirme süresi içerisinde tasarladık, geliştirmeye devam ediyoruz” dedi.”İNSAN GÜCÜNÜ AZALTACAĞIZ”Projelerin gelişime devam ettiğini ifade eden Emre Uçar, “Şu an bu araçlarımızla yalnızca bitkilerin kontrolünü yapabiliyoruz. İleride ise; hem otonom bir şekilde tohum ekebilen, hem ektiği tohumdan çıkan domates, patlıcan, biber gibi sebzeleri toplayabilen araçlar yaparak, tarlalarda bir robot ekosistemi kurma hedefimiz bulunuyor. Bu araçlar daha büyük, on dönüm, on beş dönümlük arazilerde sabah akşam fark etmeksizin çalışacağı için tarlalardaki böceklenmeyi daha erken tespit edecekler, sebzeleri daha önceden böceklenmeye karşı koruyacaklar. İnsan gücünü azaltacağız. Normalde, bitkilerin %10’u böceklendikten sonra biz bunu görebiliyorken, bitkiler belki daha böceklenmeden biz bunu tespit edebileceğimiz için daha sağlıklı sebze üretimine katkıda bulunacağız” dedi.Öğrenciler projelerini, SAHA EXPO Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı’ndaki stantlarında tanıtıyor.

‘1000 AİLEYE DESTEK SAĞLANDI’

Bakan Koca, çalışmaların ilk meyvelerini salgın sürecinde verdiğini kaydederek, “Örneğin, dünya ülkelerine de model teşkil eden ‘Özel Çocuklar Destek Sistemi’ ile ‘Tele-Sağlık’ uygulamamızın aktif olduğu 8 aylık süreçte 1000’e yakın aileye multidisipliner destek sağlandı. Ailelerden gelen değerlendirmeler, bu hizmetten memnuniyetin yüzde 90’lara ulaştığını gösteriyor. Uygulamanın kalıcı hale gelmesi için gerekli çabayı göstereceğiz” dedi.

’10 BİN 87 ÇOCUĞUMUZ ERKEN TESPİT EDİLDİ’

Koca, bu hastalıklar içinde otizm, tedavi yöntemlerinin farklılığı ve elde edilen sonuçların uzun sürede vadettiği sonuçlar nedeniyle özel önem arz ettiğini ifade ederek, “Otizm ve diğer zihinsel özel gereksinimli durumlarda iki kritik husus, erken tanı ve erken müdahaledir. 2015 yılında Erzurum’da pilot uygulamalarına başlanan tarama çalışmalarını ülke geneline yaygınlaştırdık. Geçen süre zarfında 54 bin 658 aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı video temelli otizm farkındalık eğitim aldı, 1 milyon 863 bin 96 çocuk otizm açısından tarandı, 53 bin 314 çocukta risk saptanarak randevu sistemine dâhil edilmeden çocuk ergen ruh sağlığı uzmanlarımıza yönlendirildiler. Bildiğimiz kadarıyla, dünyada yapılmış en kapsamlı ve özgün çalışmalardan biri olan bu uygulama neticesinde, 10 bin 87 çocuğumuzun gelişimsel sorunları erken dönemde tespit edildi. Bu çocuklarımız dünyada benzer sorunlar yaşayan akranlarından çok daha erken yaşta destek birimlerine yönlendirildi” dedi.

‘YENİ MERKEZLERİN AÇILIŞ HAZIRLIĞINDAYIZ’

Bakan Koca, hedeflerinin sistemi daha ileriye taşımak olduğunu belirterek, “Diğer gelişimsel bozuklukların da erken tanınmasını sağlayacak modeller oluşturup, erken müdahale programlarını sağlık sisteminin bir parçası haline getirmek istiyoruz. Bu noktada pilot illerimizden Trabzon’da konunun ulusal ve uluslararası paydaşlarının katılımıyla yeni bir proje için çalışmalar başlattık. Otizm ve zihinsel özel gereksinimli bireylere verilecek hizmetler konusunda önemli hedeflerimizden birisi de çok disiplinli hizmet birimleridir. Bu birimlerde hekimlerin yanı sıra çocuk gelişim uzmanı, psikolog, dil ve konuşma terapisti, ergoterapist, sosyal çalışma uzmanı, eğitim danışmanı, spor danışmanı ve hemşire gibi tüm hizmet sağlayıcıların tek çatı altında toplanmasını planlıyoruz. İki yıldır pilot uygulama yaptığımız Trabzon’dan sonra, İstanbul ve Ankara’da da farklı yaklaşımların uygulanmasına olanak sağlayacak yeni merkezlerin açılış hazırlığındayız. İzmir’deki merkezimiz için de hazırlıkları son aşamaya getirdik. Kademeli olarak hizmete sokacağımız bu birimlerimizden elde edeceğimiz verilerden yola çıkarak diğer illerimizde ilin yapısı ve ihtiyacına en uygun merkezi kurmayı ve bu hizmetimizi tüm ülkeye yaymayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.